Mutfak ve Hikaye Yazılar

Mütareke Hangi Dilde? Gündelik hayatta bazen öyle kelimelerle karşılaşıyoruz ki, bir an durup, “Bu kelime gerçekten ne anlama geliyor?” diye düşünüyoruz. Mesela “mütareke.” Ne kadar da kulağa ağır geliyor değil mi? Bir de telaffuzunda da var bir gizem, “mü-tare-ke” diye uzatarak söylüyoruz. Ama sormadan duramıyorum, “Mütareke hangi dilde?” Gerçekten hangi dilde bu kelime? Hadi gelin, bu kelimenin arkasındaki gizemi birlikte çözelim! Mütareke: Tarihsel Bir Kafa Karıştırıcı Öncelikle, kelimenin tarihsel bir arka planı var. Mütareke, Osmanlı İmparatorluğu’nun I. Dünya Savaşı sonrasında imzaladığı ateşkes anlaşmasının adı. Türkçeye Arapçadan geçmiş bir kelime olarak kullanılıyor, yani dilsel kökeni de pek de şaşırtıcı değil. Ama…

Öz Geçmiş: Toplumsal Yapılar ve Bireysel Kimliklerin Kesişimi Hepimiz bir noktada öz geçmiş yazarken, yalnızca bir iş başvurusu için değil, aynı zamanda kim olduğumuzu, neler başardığımızı ve toplumsal yapılar içinde nasıl bir yer edindiğimizi yansıtmaya çalışıyoruz. Ancak, öz geçmişin yalnızca bir yazılı belge olmanın ötesinde, bireysel kimliklerimizi ve toplumsal yapılarla olan etkileşimimizi anlamaya yönelik bir araç olduğunu düşündüğümüzde, bu metin, bizler için çok daha anlamlı hale gelir. Toplumların bizlere biçtiği roller, kültürel pratikler ve güç ilişkileri, öz geçmişin şekillenişinde etkili olan faktörlerden sadece birkaçıdır. Bu yazı, öz geçmişin yalnızca kişisel bir başarılar listesi değil, aynı zamanda toplumsal normlarla şekillenen bir…

Vasat Oyuncu Ne Demek? Ekonomi Perspektifinden Bir İnceleme Hepimizin hayatında karşılaştığı bir kavramdır: Vasat oyuncu. Genelde, yetenekleri ortalamanın altında olan, ama yine de varlık gösteren kişiler ya da gruplar için kullanılır. Ancak, bu kavramın ekonomiyle nasıl ilişkilendirilebileceği, üzerinde derinlemesine düşünülmesi gereken bir sorudur. Kaynakların kıtlığı ve seçimlerin sonuçları üzerine sürekli düşünen biri olarak, vasat oyuncuyu ekonomi perspektifinden ele almanın önemli olduğunu düşünüyorum. Çünkü ekonomik kararlar, yalnızca büyük başarılar ya da büyük başarısızlıklar üzerinden değerlendirilemez; küçük, ortalama seviyedeki kararlar da ekonomik sistemin sağlıklı işlemesi için kritik önemdedir. Mikroekonomi, makroekonomi ve davranışsal ekonomi gibi temel ekonomik alanlardan hareketle, vasat oyuncunun piyasa dinamiklerindeki,…

Seher Vakti Nasıl Hesaplanır? Antropolojik Bir Perspektif Farklı kültürlerde zaman, sadece bir ölçü birimi değil, kimliklerin ve ritüellerin şekillendiği derin bir kavramdır. Birbirinden uzak coğrafyalarda, farklı topluluklar aynı geceyi paylaşsa da, zamanı deneyimleme biçimleri, yaşamın akışını şekillendiren ritüellerle ne denli iç içe geçtiği, son derece farklıdır. Bu yazıda, çok kültürlü bir dünyada “seher vakti”nin hesaplanış biçimlerini antropolojik bir bakış açısıyla inceleyeceğiz. Seher vakti, genellikle İslam dünyasında, oruç tutmaya başlamak için belirlenen erken saati ifade eder. Ancak, bu sadece bir dini ibadetle ilgili bir zaman dilimi değildir. Zaman, bir kültürün değerlerini, yaşam biçimlerini ve kimliklerini nasıl şekillendirdiğini anlamak için önemli bir…

Toplumsal Kuralların Bütününe Ne Denir? Herkesin farklı bir hayat tarzı, değer yargıları ve düşünme biçimi olduğunu düşünün. Birçok kişi, bir arada yaşamanın gerektirdiği belirli normlar ve kurallar etrafında şekillendirir hayatını. Peki, bu kuralların tamamına ne denir? Bu kuralları içeren, insanları bir arada tutan ve toplumsal yaşamı şekillendiren yapının adı ne olabilir? Toplum, bireylerin bir arada yaşamasını sağlayan bir düzenin temelini atar. Bu düzeni sağlayan ise toplumsal kuralların bütünüdür. Bütün bu kurallar, sosyal hayatın her alanında, giyinmekten, konuşmaya, yemek yemekten, ilişki kurmaya kadar birçok davranış biçimini şekillendirir. Toplumsal kuralların bütünü, bir anlamda insanları ve grupları birbirine bağlayan “sosyal yapıyı” oluşturur. Peki,…

Materyal ve Metod: Tarihsel Bir Perspektiften Yaklaşım Geçmişin derinliklerine inmeyi seçmek, sadece eski olayları değil, o olayların bugüne nasıl yansıdığını anlamayı da içerir. Çünkü tarihin tozlu sayfaları, yalnızca geçmişi aydınlatmakla kalmaz; aynı zamanda bugün ne olduğumuzu ve hangi yolları izlediğimizi de belirler. Bu bağlamda, tarihi analiz etmek ve anlamlandırmak, bir anlamda geleceğe ışık tutma çabasıdır. Geçmişin izlerini takip ederken, kullandığımız materyal ve metodun ne kadar önemli olduğunu kavrayarak, bugünün toplumlarını anlamada da önemli adımlar atabiliriz. “Materyal ve metod”, tarihsel çalışmaların temel taşlarını oluşturan iki unsurdur ve her ikisinin de derin bir düşünsel altyapıya sahip olması gerekir. Materyal, çalıştığımız döneme ait…

Gönüllülük Tanımı Nedir? Psikolojik Bir Bakış Bir sabah uyanıp işe gitmek için hazırlanırken, dışarıdaki dünyada bir şeylerin eksik olduğunu hissediyorum. Bazen bu eksiklik, büyük bir sorun ya da boşluk gibi görünür. Gözlerimi kapatıp bir an durduğumda, içimde, başkalarına yardımcı olma isteği olduğunu fark ediyorum. Yani, bazen bir insanın en derin ihtiyaçlarından biri, kendini başkalarına adamak olabilir. Ama gerçekten, gönüllülük nedir? Birinin ücretsiz olarak yardım etme isteği, sadece bir iyilik midir, yoksa daha derin, insana özgü bir psikolojik ihtiyaç mı? Bu yazı, gönüllülüğün psikolojik boyutlarını keşfetmeye odaklanacak. Gönüllülüğün, sadece dışa yansıyan bir eylem değil, aynı zamanda bireyin bilişsel, duygusal ve sosyal…

Ekonomide Arz Nedir? Kıtlık, Seçimler ve Kaynakların Dağılımı Hayat her gün birçok seçim yapmamızı gerektiriyor. Hangi ürünleri alacağımızdan, hangi fırsatları değerlendireceğimize kadar her bir kararımız, sınırlı kaynaklarla daha fazla ihtiyacımızı karşılamak adına bir seçimdir. Ekonomi, bu temel insan davranışları etrafında şekillenen bir sistemdir. Kıt kaynaklar ve sonsuz ihtiyaçlar arasında bir denge kurma çabasıdır. Bir şeyin arzı, bu denklemin önemli bir parçasıdır. Kaynakların kıt olduğu bir dünyada, insanların bu kaynakları nasıl ve hangi şekillerde kullanacağı, ekonomik denklemin temelini oluşturur. Ekonomide arz, bu kaynakların nasıl temin edileceği ve ne şekilde sunulacağı ile ilgilidir. Peki, ekonomide arz neyi ifade eder? Arz, basitçe, piyasada…

Bit Nasıl Çalışır? Pedagojik Bir Bakış Her bireyin öğrenme süreci farklıdır. Bazıları yeni bilgiyi en iyi görsel araçlarla kavrarken, diğerleri duyarak ya da uygulayarak öğrenmeyi tercih eder. Öğrenme, kişisel bir yolculuktur, her adımı kendine özgüdür ve her deneyim, insanın dünyayı anlama biçimini değiştirir. Eğitim, insan potansiyelini ortaya çıkaran, toplumu dönüştüren ve bireyleri daha bilinçli, daha yaratıcı kılan bir güçtür. Birçok durumda, eğitim sadece bilgiyi aktarmaktan öteye geçer; insanın dünyayla olan ilişkisini yeniden şekillendirir, düşüncelerini dönüştürür. Bugün, “bit” konusuna pedagojik bir bakış açısıyla yaklaşıyoruz. Bit kelimesi, günlük dilde genellikle bir tür parazit olarak bilinse de, eğitim ve öğretim bağlamında, öğrenmenin nasıl…

İslamiyet’te Bidat Nedir? Sosyolojik Bir Analiz Her toplumun ve kültürün, kendini ifade ettiği, toplumsal normları, gelenekleri ve inançlarıyla şekillenen dinamikleri vardır. Bu dinamikler, insanları bir arada tutan, bireyleri toplumsal bir yapıya dahil eden kavramlardır. Ancak bu yapıların zaman içinde değişmesi, yeni düşüncelerin ve pratiklerin ortaya çıkması, bazen eskiyle olan ilişkiyi sorgulatır. İşte tam da bu noktada “bidat” kavramı devreye girer. Bidat, İslamiyet’te hem dini bir kavram olarak hem de toplumsal düzeyde önemli bir tartışma konusudur. Sosyal yapılar ve dini normlar, bireylerin davranışlarını şekillendiren en önemli unsurlardan biridir. Bir insan, toplumun onayladığı ve dini normlara uygun davranmaya çalışırken, bazen bu normlara…