Kategori: Makaleler

Arapçada İslâm Ne Demek? Tarihsel Bir Perspektif Geçmiş, bugünümüzün anlamını şekillendirir. Eğer bugünün dünyasında ve toplumlarında anlam arayışına girmemiz gerekiyorsa, geçmişin derinliklerine inmek kaçınılmazdır. Arapçada “İslâm” kelimesinin anlamını ve kökenini anlamak, yalnızca bir dilsel çözümleme değil, aynı zamanda bir kültürel ve tarihi bir yolculuğa çıkmaktır. Çünkü “İslâm” sadece bir kelime değil, tarihsel bir dönüşüm, toplumsal bir devrim ve farklı coğrafyalarda halkların benimsediği, içselleştirdiği bir yaşam biçimidir. Bu yazıda, İslâm’ın Arapça’daki anlamını tarihsel bir perspektiften ele alacak, İslâm’ın toplumsal ve kültürel evrimini inceleyeceğiz. İslâm’ın kelime anlamı ve bu anlamın zamanla nasıl şekillendiği, aslında çok daha büyük bir sorunun parçasıdır: “Din ve…

Sirius Black Azkabandan Nasıl Kaçtı? Toplumsal Yapılar ve Bireylerin Etkileşimi Üzerine Bir Analiz Bir Araştırmacının Samimi Girişi: Toplum, İktidar ve Bireysel Mücadele Bir araştırmacı olarak, insan davranışlarını anlamaya çalışırken bazen fark ettiğimiz şeyler, bize toplumsal yapıların ve bireysel özgürlüklerin nasıl iç içe geçmiş bir şekilde işlediğini gösterir. Bugün, fantastik bir dünyadan, yani “Harry Potter” evreninden, son derece derinlemesine inceleyebileceğimiz bir konuya odaklanacağım: Sirius Black’in Azkaban’dan kaçışı. Birçok kişi, bu kaçışın yalnızca büyüsel bir çözümle gerçekleştiğini düşünebilir, ancak bu olayın arkasında toplumsal yapılar, bireysel özgürlük arayışı ve cinsiyet rollerinin nasıl şekillendirdiğini görmek mümkündür. Sirius Black, Azkaban’a haksız yere hapsedilen bir karakterdir…

Ne Necaset Sayılır? Bir İnsanlık Durumunu Düşünmek Bugün İstanbul’da, sabah işyerine giderken, tramvayda bir kaç farklı tip insan gördüm. Bazılarını daha önce görmüş gibi hissettim, bazılarıysa tamamen yeni. Ama bir ortak nokta vardı: Her birinin hayatında “temizlik” ya da “necaset” diye düşündüğüm bir konu vardı. Kimi temiz, kimisi kirli, kimisi ise öylesine gri bir alanda yaşıyor. Peki, “ne necaset sayılır?” diye düşündüğümde, bu kadar soyut bir kavramın hayatımda nasıl bir yeri olabilir? Hadi bunu beraber keşfedelim. Necaset Ne Demek? Geçmişten Günümüze Necaset, kelime olarak, temiz olmayan, pis sayılacak şeyleri ifade ediyor. Ama aslında necaset denildiğinde, yalnızca fiziksel kirden bahsedilmiyor. Kültürel…

Münavebeli Çalışma Ne Demek? Gelecekteki Yeri ve Etkileri Birçok insanın günümüzde iş hayatına dair düşündüğü şeylerden biri de, çalışma düzenlerinin nasıl değişeceği. Özellikle son yıllarda “münavebeli çalışma” gibi terimler, iş dünyasında sıkça duymaya başladığımız kavramlar arasında. Ama gerçekten de, bu terim ne ifade ediyor? Münavebeli çalışma, kısaca, aynı işyerinde farklı çalışan gruplarının birbirini takip ederek çalıştığı, mesai saatlerinin bölündüğü bir sistemdir. Peki, bu sistemin önümüzdeki 5-10 yıl içinde işlerimizi, ilişkilerimizi ve günlük hayatımızı nasıl şekillendireceğini bir düşünelim. Günümüzde Münavebeli Çalışma: Sadece Bir İş Modeli Mi? Bugün, münavebeli çalışma genellikle üretim ve hizmet sektörlerinde karşımıza çıkıyor. Örneğin, fabrikalarda vardiyalı sistem ya…

Kaç Çeşit Antikor Var? Bağışıklık Sistemimizin Kahramanları Hepimiz, bağışıklık sistemimizin vücudumuzu zararlı mikroorganizmalara karşı koruyan bir savunma mekanizması olduğunu biliyoruz. Ancak bu savunmanın ne kadar karmaşık ve güçlü olduğuna dair çoğu zaman farkındalığımız sınırlıdır. İşte bu noktada, antikorlar devreye girer. Antikorlar, bağışıklık sistemimizin en önemli oyuncularıdır. Peki, bu antikorların sayısız çeşidi olduğunu biliyor muydunuz? Bu yazıda, antikorların farklı türlerini, her birinin vücudumuzdaki rolünü ve nasıl çalıştıklarını keşfedeceğiz. Antikorlar: Vücudumuzun Savunma Askerleri Antikorlar, aslında bağışıklık sistemimizin kahramanlarıdır. Vücudumuza yabancı bir madde (antijen) girdiğinde, bu antijenlere karşı özel olarak üretilen antikorlar devreye girer. Her antikor, spesifik bir antijene bağlanarak onu nötralize eder…

Risk Değerlendirmesi Yapılırken Hangi Çalışanlar Özellikle Ele Alınmalı? Risk değerlendirmesi, bir iş yerindeki tehlikelerin tanımlanması, bu tehlikelerin oluşturabileceği olası zararların analiz edilmesi ve gerekli önlemlerin planlanması sürecidir. ([Vikipedi][1]) Ancak iş güvenliği ve sağlığı açısından her çalışan eşit risk altında değildir. Bazı gruplar, biyolojik, fiziksel, sosyal ya da organizasyonel nedenlerle “özellikle korunması gereken” — yani daha yüksek risk taşıyan — kategorilere girer. Aşağıda bu gruplar, tarihsel arka planı ve günümüzdeki akademik tartışmalar bağlamında ele alınıyor. Tarihsel Arka Plan: “Genel İşçi”ye Karşı “Özel Risk Grubu” Kavramı İş güvenliği ve sağlığı ilk ciddi biçimde ele alınmaya başladığında (Sanayi Devrimi sonrası), öncelik genellikle tehlikeli…

Türk Halk Şairleri Kimlerdir? Küresel ve Yerel Bir Bakış Halk edebiyatı, bir toplumun duygularını, düşüncelerini ve kültürünü en sade ve etkileyici şekilde anlatmanın bir yolu. Bu edebiyatın en önemli temsilcilerinden biri de halk şairleridir. Eğer Türk halk şairleri kimlerdir? diye sorarsanız, bu sorunun cevabı aslında çok derinlere gidiyor. Hem Türkiye’de hem de dünya genelinde halk şairlerinin önemli bir yeri var. Gelin, bu konuyu biraz açalım. Türkiye’deki halk şairlerini incelerken, benzer gelenekleri farklı kültürlerde nasıl yaşandığını da göz önünde bulunduracağım. Türk Halk Şairleri: Gelenekten Günümüze Türk halk şairleri, halkın günlük yaşamını, acılarını, sevinçlerini ve değerlerini şiirle ifade eder. Bu şairlerin şiirlerinde…

Pertek Eskiden Nereye Bağlıydı? Toplumsal Yapı ve İlişkilerin Derinliklerine Yolculuk Bir araştırmacı olarak, geçmişe dair izleri takip etmek, toplumsal yapılar ve bireyler arasındaki etkileşimi anlamak her zaman büyüleyici bir süreç olmuştur. Her köy, kasaba ya da kasaba geçmişi, orada yaşayan insanların kültürel ve toplumsal normlarla şekillenen bir dünyayı anlatır. Bugün Pertek’in sosyal yapısını incelediğimizde, geçmişte bu bölgenin bağlı olduğu yerler, o dönemin toplumsal yapısını, normlarını ve işlevlerini anlamamıza ışık tutar. Pertek’in tarihi, sadece coğrafi değil, aynı zamanda toplumsal ilişkilerin bir yansımasıdır. Hangi bölgelere bağlıydı, hangi yapılar bu bağlılıkları şekillendiriyordu, ve en önemlisi, bu bağlılıklar nasıl bir toplumsal yapıyı destekliyordu? Bu…

Oyun Yerlerine Ne Denir? Edebiyat Perspektifinden Bir Keşif Edebiyat, kelimelerin gücüyle insan ruhunun derinliklerine inen bir yolculuktur. Bir anlatıcı, kelimeleri kullanarak sadece bir hikâye anlatmaz; aynı zamanda bir dünya inşa eder. Edebiyat, kelimelerin içerdiği anlamları, çağrışımları ve sembolleri şekillendirerek okuyucuya farklı evrenlerin kapılarını aralar. Bu evrenlerden biri de, “oyun yerleri” diye adlandırabileceğimiz mekanlardır. Peki, oyun yerlerine ne denir? Bu basit görünen soru, aslında pek çok edebi metinde derin anlamlar ve semboller taşıyan bir sorudur. Oyun yerleri, yalnızca fiziksel alanlar değil, birer anlam dünyasıdır. Bu yazıda, edebiyatın farklı metinlerinde oyun yerlerinin ne ifade ettiğini, hangi sembollerle iç içe geçtiğini ve anlatı…

Nurhan Damcıoğlu’nun Doğumu ve Kültürlerarası Kimlikler: Antropolojik Bir Perspektif İnsanlık tarihi boyunca farklı kültürler, gelenekler ve ritüeller aracılığıyla kimliklerini inşa etmişlerdir. Antropologlar olarak bizler, bu çeşitliliği anlamak ve keşfetmek için sürekli bir yolculuktayız. Kültürlerin sunduğu zenginlikler, toplumların değerlerini, inançlarını ve tarihsel izlerini taşır. Bu yazıda, Nurhan Damcıoğlu’nun doğum yılı üzerine odaklanmakla birlikte, doğumun toplumsal ve kültürel bağlamda nasıl şekillendiğini, kimlikler ve ritüellerin insan yaşamındaki etkilerini tartışacağım. Bu soruyu bir zamanlar sadece biyolojik bir gerçek olarak kabul edebilirdik, ancak bir antropolog olarak doğumun toplumsal yapılar, semboller ve kimlikler arasındaki derin bağları keşfetmeye yönelik bir bakış açısına sahibiz. Ritüellerin ve Sembollerin Rolü:…