Kategori: Makaleler

Bilimsel Araştırma Sürecinde Hangi Aşama Genellikle Önce Gelir? Bir bilimsel araştırma süreci, bir yandan rasyonel ve sistematik adımlar izlerken, bir yandan da toplumsal dinamiklerden, kültürel pratiklerden ve bireysel deneyimlerden etkilenir. Bilimsel bilginin üretimi, yalnızca laboratuvarlarda ya da kütüphanelerde geçen teknik bir süreç değildir; aynı zamanda bu sürecin toplumsal bağlamı da vardır. Her bilimsel araştırma, belirli bir soruyu sormakla başlar, ama bu soruyu kim sormaktadır? Hangi toplumda ve hangi tarihsel dönemde bu sorular gündeme gelmektedir? Bu sorular, araştırmanın hangi aşamanın önce geleceğini belirleyen unsurlar arasında yer alır. Araştırmanın ilk adımının “problem tanımlama” olduğu genel bir kabul görse de, bu basit bir…

Çöpçü Balığı Her Balıkla Yaşar Mı? Farklı Yaklaşımları Karşılaştırma Balık tutkusunun içinde yaşayanlar için akvaryum dünyası, her zaman büyüleyici olmuştur. Çöpçü balığı (Corydoras), akvaryumun popüler sakinlerinden biri olarak, farklı türlerle uyumlu olmasıyla bilinir. Ancak “Çöpçü balığı her balıkla yaşar mı?” sorusu, pek çok balık severin kafasını kurcalayan bir sorudur. Bu yazıda, bu soruya farklı açılardan bakacak ve bilimsel verilerle duygusal gözlemleri harmanlayarak çeşitli yaklaşımlarını ele alacağız. İçimdeki Mühendis Böyle Diyor: Bilimsel Bir Bakış Açısı Çöpçü balığı, genellikle barışçıl bir yapıya sahip olan ve gruplar halinde yaşamayı seven bir balıktır. Bu nedenle, birçok farklı balıkla birlikte uyumlu bir şekilde yaşaması beklenir.…

Paragraf Biçimlendirme İşlemleri Nelerdir? Ankara’nın kalabalık caddelerinde yürürken bazen şunu düşünürüm: İş hayatımızda her şey ne kadar karmaşıklaştı! Özellikle de veri dünyasında. Her şeyin daha düzenli, daha anlaşılır olması gerektiği bir ortamda, bilgiyi paylaşma biçimimiz de bir o kadar önemli hale geliyor. Ve bu noktada paragraf biçimlendirme işlemleri devreye giriyor. Hepimiz bir şekilde yazı yazıyoruz, değil mi? E-posta, rapor, sosyal medya paylaşımı derken her gün yazılı bir iletişim içindeyiz. Peki, yazıların daha anlaşılır ve düzenli olması için neler yapmalıyız? Benim çocukluk yıllarımdan aklımda kalan birkaç şey var: Mesela, ilkokulda öğretmenimiz yazı yazarken her paragrafın bir amaca hizmet etmesi gerektiğini söylerdi.…

Şiran’ın Nüfusu Ne Kadar? Bir Ekonomik Perspektif “Kaynak sınırlı olduğunda, seçimler kaçınılmaz olarak ekonomik sonuçlara dönüşür.” Bu günlük hayatın basit bir gerçeği gibi görünse de, küçük bir ilçenin nüfusu üzerinden düşündüğümüzde bile derin anlamlara ulaşabiliriz. Elinizde sınırlı bir nüfus, kıt kaynaklar ve kamu politikaları olduğunda, bireylerin kararları nasıl şekillenir? Bir ilçe nüfusu, yerel ekonomi ve toplumsal refah arasındaki karmaşık ilişki bize neler anlatır? Bu yazı, Türkiye’nin Doğu Karadeniz’inde yer alan Şiran ilçesinin nüfusunu mikro, makro ve davranışsal ekonomi perspektiflerinden analiz ederek bu sorulara yanıt arıyor. Şiran’ın Nüfusu: Temel Veriler Şiran ilçesinin nüfusu, 2024 yılı ADNKS verilerine göre yaklaşık 19.158 kişidir;…

P Pulmonale: Bir Toplumun Sağlık Sorunları ve Güç İlişkileri Üzerine Bir Analiz Toplumlar, bireylerin sağlığına olan yaklaşımlarında, her zaman belirli bir denetim ve düzen anlayışıyla hareket ederler. Ancak, bu düzenin işleyişi ne kadar adil? Bir toplumu oluşturan bireylerin fiziksel ve zihinsel sağlıklarını ele aldığımızda, bu yalnızca biyolojik bir mesele olmaktan çıkar ve toplumsal, siyasal ve ekonomik güç ilişkileriyle iç içe bir soruna dönüşür. Bugün, tıpkı P pulmonale gibi teknik bir terimi ele alırken, bunu sadece tıbbi bir kavram olarak görmemek, daha geniş bir felsefi ve siyasal bağlamda da sorgulamak gerekiyor. P pulmonale, genellikle sağ kalp problemlerini işaret eden bir terimdir,…

Kaynaştırma Eğitim Ortamları Nelerdir? Eğitimde Eşitlik ve Fırsat Eşitliği Üzerine Bir Yolculuk Giriş: Her Çocuk Farklıdır, Her Eğitim Fırsattır Bir zamanlar, ilkokulda herkesin sırasını sabırla beklediği o geniş sınıflarda, herkes birbirine benzerdi. Yine de, gözlerindeki parlaklıkları, yüzlerindeki farklılıkları her zaman hissetmiştim. Ne vardı o çocukların arasında? Birçokları için eğitimin başlangıcı, aynı binalarda, aynı sıralarda ve aynı öğretmenlerin derslerinde geçmişti. Ancak, bazı çocuklar bu sıradan yolculuğa farklı bir şekilde çıkıyordu. Kaynaştırma eğitim ortamları, eğitimde bu farkları eşitlemeye yönelik bir çözüm önerisidir. Farklı yeteneklere sahip, çeşitli ihtiyaçları olan çocukların aynı sınıflarda eğitim alması anlamına gelir. Bu, bir anlamda eğitimde eşitlik ve fırsat…

Bazen bir hata olmadan hemen önceki o tuhaf hissi düşünürüm. Her şey yolunda gibi görünürken içten içe “burada bir şey var” diyen bir sezgi… İnsan zihni riskleri yalnızca hesaplamaz; hisseder, bastırır, bazen de görmezden gelir. FMEA (Hata Türleri ve Etkileri Analizi) çoğu zaman teknik bir araç gibi anlatılır ama aslında insan davranışlarını, korkuları ve kolektif karar alma biçimlerini çıplak hâliyle ortaya koyan güçlü bir aynadır. Bu yazıda FMEA hangi sektörlerde kullanılır? sorusuna, biraz da insan zihninin içinden bakmayı deneyeceğim. FMEA Nedir ve Neden Psikolojiyle İlgilidir? FMEA, olası hataları önceden görmeyi amaçlayan sistematik bir analiz yöntemidir. Ancak bu “önceden görme” işi,…

Elektrik Potansiyeli Negatif Olur mu? Felsefi Bir Sorgulama Bir sabah, kahvenizi içerken gündelik hayatın telaşı içinde kaybolmuşken, birden aklınıza gelen sorulardan biri: “Bir şeyin negatif olabilmesi, gerçekten ‘negatif’ mi olduğu anlamına gelir? Yoksa, bu yalnızca bir bakış açısı mı?” Bu soruya cevabınız, bakış açınıza, değerlerinize ve dünya görüşünüze göre farklılık gösterebilir. Felsefe de tam olarak burada devreye giriyor: Her şeyin farklı perspektiflerden nasıl algılandığını sorgulamak, bizi insan olmanın derin anlamlarına doğru yönlendiriyor. Elektrik potansiyelinin negatif olabileceği sorusu da böyle bir sorgulama noktasıdır; bilimin katı hesaplamalarının ötesinde, bu sorunun etik, epistemolojik ve ontolojik yönleri de bulunur. Elektrik potansiyeli negatif olabilir mi?…

Bir evin kapısından içeri adım attığımızda yalnızca bir mekâna değil, bir kültürün sessiz anlatısına da gireriz. Beni cam balkon gibi gündelik bir ayrıntı üzerine düşünmeye iten şey de tam olarak bu oldu: Neden bazı şeyleri hemen kullanmak isterken, bazılarına “biraz zaman tanımamız” gerektiğini düşünürüz? “Cam balkon takıldıktan kaç gün sonra açılır?” sorusu, ilk bakışta teknik bir merak gibi dursa da, kültürler arası karşılaştırmalar yapıldığında ritüellerden kimlik inşasına kadar uzanan zengin bir antropolojik hikâye anlatır. Gündelik Bir Soru, Kültürel Bir Anlatı Cam balkon, modern kent yaşamında iç mekân ile dış dünya arasında kurulan şeffaf bir sınırdır. Antropoloji, tam da bu sınırlarla…

ÜYT Nedir Tıpta? Toplumsal Yapılar ve Bireylerin Etkileşimi Üzerine Bir Sosyolojik Bakış Sağlık, yalnızca bireyin bedensel durumu ile ilgili değil, aynı zamanda toplumun, kültürün ve sosyal normların etkisi altında şekillenen bir kavramdır. Her birey, kendisini yalnızca bir vücut olarak değil, toplumsal bir varlık olarak da deneyimler. Bir hastalık, bir tedavi yöntemi, ya da bir sağlık pratiği, sadece biyolojik bir gerçeklikten ibaret değildir; aynı zamanda toplumun değer yargıları, güç ilişkileri ve kültürel yapılarıyla da iç içe geçmiş bir olgudur. İşte bu noktada, ÜYT (Üreme Yetmezliği Tedavisi) gibi tıbbi uygulamalar, hem bireysel hem de toplumsal düzeyde derin etkiler yaratır. ÜYT, özellikle son…